วิธีเล่นหมากรุกให้เก่งขึ้น|ยุทธวิธีช่วงกลางกระดานเพื่อเพิ่มอัตราการชนะ
เผยแพร่

เมื่อเพิ่งจำวิธีเดินได้ แม้จะพ้นช่วงเปิดเกม หลายคนก็มักไม่รู้จะเล็งอะไรต่อในกลางเกม ก้าวแรกของวิธีเก่งขึ้นในหมากรุกคือจำยุทธวิธีพื้นฐานเพื่อกินตัวหมากเมื่อคู่ต่อสู้เปิดช่อง ที่นี่เรามาดู 3 ยุทธวิธีที่มือใหม่ควรฝึกฝนกัน
วิธีเล็งทำฟอร์ก โจมตี 2 เป้าหมายด้วยตัวหมาก 1 ตัว
ฟอร์กคือยุทธวิธีที่ตัวหมาก 1 ตัวของเราเข้าโจมตีตัวหมากคู่ต่อสู้ตั้งแต่ 2 ตัวขึ้นไปพร้อมกัน เนื่องจากคู่ต่อสู้เดินได้เพียงตัวเดียวต่อตาเดิน จึงต้องยอมเสียตัวหมากที่ไม่มีการผูกหรือตัวหมากที่มูลค่าน้อยกว่า
ดูสถานการณ์ในภาพที่ 1 เป็นข้อความ
ขาว: คิง e1, ควีน d1, รูก a1 h1, บิชอป c1 f1, ไนต์ c7 g1, เบี้ย a2 b2 c2 d2 e2 f2 g2 h2
ดำ: คิง e8, ควีน h4, รูก a8 h8, บิชอป c8 f8, ไนต์ b8 g8, เบี้ย a7 b7 d7 f7 g7 h7 e5
ตาเดิน: ดำ
ตาที่แล้ว: b5→c7
ช่องที่เน้น: c7 (สังเกต), e8 (ไม่ดี), a8 (ไม่ดี)
FEN: rnb1kbnr/ppNp1ppp/8/4p3/7q/8/PPPPPPPP/R1BQKBNR b KQkq - 0 3
ในตำแหน่งนี้ ขาวเดินม้าไป c7 เพื่อเล็งคิงและเรือของดำพร้อมกัน ม้าที่เข้า c7 รุกคิงที่ e8 พร้อมเล็งเรือที่ a8 ดำที่ถูกรุกต้องเดินคิงหนีเท่านั้น ตาเดินถัดไปขาวจึงกินเรือที่ a8 ได้
ฟอร์กไม่ได้เกิดแค่กับม้า แต่เกิดกับเบี้ย ควีน หรือบิชอปได้ด้วย โดยเฉพาะม้าที่กระโดดข้ามตัวอื่นได้ คู่ต่อสู้จึงมักมองข้าม ควรฝึกสังเกตกระดานเสมอว่าตัวหมากสำคัญของอีกฝ่ายเรียงในตำแหน่งที่ม้าเข้าคุมพร้อมกันได้หรือไม่

โครงสร้างพื้นฐานของพินที่พันธนาการการเดินของตัวหมากคู่ต่อสู้
พินคือยุทธวิธีที่ใช้ตัวหมากเดินแนวตรง (บิชอป เรือ ควีน) ตรึงตัวหมากคู่ต่อสู้รวมถึงตัวหมากสำคัญที่อยู่ด้านหลังให้อยู่ในแนวโจมตีจนขยับไม่ได้ ระดับการขยับไม่ได้จะขึ้นกับความสำคัญของตัวหมากด้านหลัง
ดูสถานการณ์ในภาพที่ 2 เป็นข้อความ
ขาว: คิง e1, ควีน d1, รูก a1 h1, บิชอป g5 f1, ไนต์ b1 g1, เบี้ย d4 a2 b2 c2 e2 f2 g2 h2
ดำ: คิง e8, ควีน d8, รูก a8 h8, บิชอป c8 f8, ไนต์ b8 f6, เบี้ย a7 b7 c7 d7 f7 g7 h7 e6
ตาเดิน: ขาว
ตาที่แล้ว: e7→e6
ช่องที่เน้น: g5 (สังเกต), f6 (ไม่ดี), d8 (ไม่ดี)
FEN: rnbqkb1r/pppp1ppp/4pn2/6B1/3P4/8/PPP1PPPP/RN1QKBNR w KQkq - 0 3
ในภาพนี้ ขาวใช้บิชอปที่ g5 โจมตีม้าที่ f6 ด้านหลังม้าที่ f6 มีควีนที่ d8 อยู่ ถ้าดำพาม้าที่ f6 หนีไปช่องอื่น ควีนที่ d8 ด้านหลังจะถูกบิชอปกิน สภาพที่ขยับไม่ได้เพราะจะเสียหายหนักนี้เรียกว่าพิน
พินมี 2 แบบหลัก หากตัวหลังเป็นคิงจะเป็นพินสัมบูรณ์ซึ่งกฎห้ามเดินเด็ดขาด หากเป็นตัวอื่นเช่นควีนจะเป็นพินสัมพัทธ์ที่เดินได้แต่จะเสียหายหนัก
| ชื่อเรียก | ตัวหมากด้านหลัง | การเดินของตัวหมากด้านหน้า |
|---|---|---|
| พินแบบสมบูรณ์ | คิง | ตามกฎแล้วไม่สามารถเดินได้ |
| พินแบบสัมพัทธ์ | ควีนหรือเรือ | เดินได้แต่จะเสียหายหนัก |
ตัวหมากที่ติดพินจะเสียบทบาทการป้องกันพวกเดียวกันไปด้วย เมื่อเห็นพิน การใช้เบี้ยรุกไล่ซ้ำจึงเป็นการบุกที่ได้ผลดี
เล่นในแอป
ยุทธวิธีที่เรียนรู้จะติดตัวได้เมื่อลองใช้จริงบนกระดาน AI คิดคำนวณอยู่ภายในอุปกรณ์ จึงเล่นจนจบกระดานได้แม้ในสถานที่ที่ไม่มีสัญญาณ
สคิวเออร์ที่บีบให้ตัวหมากมูลค่าสูงถอยหนีแล้วโจมตีทะลุไปตัวหลัง
สคิวเออร์คล้ายพิน แต่เล็งตำแหน่งที่มีตัวหมากสำคัญอยู่หน้าและตัวหมากมูลค่าน้อยกว่าอยู่หลัง ตัวหมากใหญ่ด้านหน้าจำต้องหนี ส่งผลให้ตัวหมากด้านหลังถูกกิน
เช่นเรือขาวรุกคิงดำและมีควีนดำอยู่แนวตรงข้างหลัง ดำต้องเดินคิงหนี เมื่อคิงหลบไปแล้ว เรือก็กินควีนที่อยู่ปลายแนวโจมตีได้ทันที
การทำสคิวเออร์ต้องไม่พลาดจังหวะที่คิงหรือควีนคู่ต่อสู้อยู่ในแนวตรงเดียวกันของบิชอปหรือเรือ ในเกมช่วงท้ายระหว่างเรือกับเรือก็พบบ่อย จึงควรระวังการยืนของคิงและตัวหมาก
แนวทางการฝึกซ้อมเพื่อนำยุทธวิธีไปใช้ในเกมจริง

แม้เข้าใจฟอร์ก พิน สคิวเออร์ แต่ถ้าในเกมจริงไม่สังเกตก็ใช้ไม่ได้ ทางลัดคือฝึกเล่นกับ AI ในสมาร์ตโฟนแล้วตรวจทานหลังจบเกม
แอป『หมากรุก จักรพรรดินโปเลียน』มีระดับความยาก 6 ขั้นตั้งแต่เริ่มเล่นจนถึงขั้นสูง เหมาะกับมือใหม่ลองยุทธวิธี AI คิดในเครื่องจึงเล่นจนจบได้แม้ไร้เน็ต และย้อนบันทึกการเดินหมากดูทีละตาเดินได้
- หาตัวหมากที่ไม่มีตัวผูก: ตัวหมากที่ไม่มีตัวป้องกันของคู่ต่อสู้คือเป้าหมายของฟอร์ก
- ระวังตัวหมากใหญ่ในแนวตรง: เมื่อคิงหรือควีนเรียงในแถวหรือแนวทแยงเดียวกันคือโอกาสของพินและสคิวเออร์
- ตรวจจุดพลาดหลังจบเกม: ใช้การทบทวนย้อนดูตำแหน่งที่น่าจะใช้ยุทธวิธี
การตรวจจุดเหล่านี้ทุกตาเดินจะช่วยฝึกสายตาเชิงยุทธวิธีให้สร้างความได้เปรียบในกลางเกมได้เอง
คำถามที่พบบ่อย
ข้อแตกต่างสำคัญระหว่างฟอร์กกับพินคืออะไร?
ต่างกันที่เป้าหมายอยู่คนละช่องหรือเส้นตรงเดียวกัน ฟอร์กใช้ 1 ตัวเล็ง 2 ช่องพร้อมกัน ส่วนพินเล็ง 2 ตัวหน้าหลังบนแนวตรงเดียวกัน
มีวิธีแยกแยะระหว่างพินกับสคิวเออร์หรือไม่?
ดูจากมูลค่าตัวหมากด้านหน้า ถ้าตัวหน้ามูลค่าน้อยกว่าตัวหลังจนหนีไม่ได้คือพิน แต่ถ้าตัวหน้ามูลค่าสูงกว่าจนต้องหนีคือสคิวเออร์
ข้อดีของการฝึกยุทธวิธีด้วยการแข่งกับ AI คืออะไร?
ช่วยให้สังเกตกระดานได้โดยไม่ต้องกังวลเรื่องเวลา ตรวจดูการคุมและแนวตรงได้ตามจังหวะตนเอง และย้อนกระดานถึงตาเดินแรกเพื่อตรวจยุทธวิธีได้
เล่นในแอป
แอปหมากรุก『หมากรุก จักรพรรดินโปเลียน』ที่ให้คุณสวมบทบาทเป็นนโปเลียนเพื่อท้าทาย 50 สมรภูมิ เริ่มเล่นได้ฟรีขั้นพื้นฐาน (มีการซื้อภายในแอป)